Programa Facultad Abierta (PFA), Facultad de Filosofía y Letras, Universidad de Buenos Aires (UBA), Buenos Aires, Arjantin. Kuruluş: Mart 2002.
Programa Facultad Abierta (PFA), Buenos Aires Üniversitesi Felsefe ve Edebiyat Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren ve özellikle işçiler tarafından geri kazanılan işletmeler (Empresas Recuperadas por sus Trabajadores – ERT) ile işçi özyönetimi üzerine çalışan bir üniversite yayım (extensión universitaria) programıdır. Mart 2002’de, Arjantin’in 2001–2002 ekonomik ve toplumsal krizinin ortasında akademisyenler ve lisansüstü öğrenciler tarafından kurulan program, başlangıcından itibaren üniversite ile toplumsal hareketler ve halk kesimleri arasında dayanışmaya dayalı bir ilişki kurmayı amaçlamıştır.
PFA’nın çalışmalarının merkezinde Arjantin’deki işçiler tarafından geri kazanılan işletmeler hareketinin araştırılması, belgelenmesi ve desteklenmesi bulunur. Program, ERT’lere ilişkin ulusal araştırmalar ve haritalamalar gerçekleştirmiş; işçilerin kooperatiflerini güçlendirmelerine, kriz içindeki işletmelerin işçi kooperatiflerine dönüştürülmesine ve ERT’lerin hukuki düzenlemeler, kamusal destek ve politikalar için yürüttükleri mücadelelere katkıda bulunmuştur. Bu çalışmalar sonucunda Arjantin’deki ERT hareketinin gelişimini uzun dönem boyunca izleyen kapsamlı bir veri ve araştırma birikimi oluşturulmuştur.
Programın önemli çalışmalarından biri, işçiler tarafından geri kazanılan Artes Gráficas Chilavert kooperatifi bünyesinde kurulan Centro de Documentación de las Empresas Recuperadas (Geri Kazanılan İşletmeler Dokümantasyon Merkezi) olmuştur. 2006’da açılan merkez, ERT’lere ilişkin belgeleri, araştırmaları ve işçi mücadelelerinin hafızasını bir araya getirirken araştırmacılara, öğrencilere ve işçilere açık bir arşiv işlevi görmektedir. Merkezin bir üniversite kampüsü yerine doğrudan işçiler tarafından yönetilen bir işletmenin içinde kurulması, PFA’nın akademik bilgi ile işçilerin deneyimleri arasında karşılıklı bir ilişki kurma anlayışının bilinçli bir parçasıdır.
PFA aynı zamanda özyönetim ve kooperatifçilik üzerine eğitim materyalleri ve kitaplar yayımlamakta, belgeseller üretmekte ve üniversitede işçi özyönetimi üzerine eğitim faaliyetleri yürütmektedir. Program ayrıca 2007’den itibaren düzenlenen Encuentro Internacional de la Economía de los Trabajadores (Uluslararası İşçi Ekonomisi Buluşması) girişiminin öncülerindendir. Bu buluşmalar, farklı ülkelerden özyönetimli işçileri, sendikaları, toplumsal hareketleri, araştırmacıları ve aktivistleri bir araya getirerek işçi özyönetimi deneyimlerinin uluslararası ölçekte tartışılması ve paylaşılması için bir alan oluşturmuştur.
Programa Facultad Abierta’nın yaklaşımının ayırt edici yönlerinden biri, işçileri yalnızca akademik araştırmanın nesnesi olarak görmemesi, bilgi üretimini işçiler ve onların örgütleriyle birlikte yürütmeye çalışmasıdır. Program, işçilerin deneyimlerine dışarıdan teoriler dayatmak yerine onların kendi örgütlenme süreçlerine saygı göstermeyi ve özyönetimli girişimlerin güçlenmesine eleştirel fakat dayanışmacı biçimde katkıda bulunmayı amaçlar. Bu perspektif içerisinde ERT’ler yalnızca kriz dönemlerinde işletmeleri kurtarmanın bir yolu olarak değil, işçilerin ihtiyaçlarını ve demokratik kontrolünü merkeze alan daha geniş bir “işçi ekonomisi” (economía de los trabajadores) arayışının parçası olarak ele alınmaktadır.