Tanım
Empresas recuperadas, iflas, kapanma veya terk edilme sürecine giren işletmelerin işçiler tarafından kolektif biçimde devralınarak üretimin yeniden başlatıldığı ve sürdürüldüğü işletme biçimini ifade eder.
Kapsam
Bu işletmeler genellikle kooperatif formunda örgütlenir ve üretim sürecinin sürekliliğini sağlamayı amaçlar. Yönetim, karar alma süreçleri ve iş organizasyonu işçilerin kolektif katılımına dayanır. Bu çerçevede işçiler, hem üretimi sürdüren hem de işletmeyi yöneten öznelerdir.
Ayrım
Empresas recuperadas, diğer işletme ve kooperatif biçimlerinden şu yönleriyle ayrılır:
Kökeni kriz, iflas veya işyeri kapanmalarıdır.
İşçilerin müdahalesi genellikle işgal, direniş ve kolektif eylem süreçleriyle gerçekleşir.
Temel amaç kâr maksimizasyonundan ziyade istihdamın korunmasıdır.
Tarihsel örnek
Empresas recuperadas hareketi özellikle 2001 ekonomik krizi sonrasında Arjantin’de yaygınlaşmış ve yüzlerce işletmede işçiler üretimi yeniden örgütlemiştir.
Değerlendirme
Empresas recuperadas, işçi özyönetiminin çağdaş biçimlerinden biri olarak değerlendirilebilir. Bununla birlikte piyasa koşulları, hukuki belirsizlikler ve finansman sorunları bu deneyimlerin karşılaştığı temel zorluklar arasında yer almaktadır.