Tanım
Sosyal ekonomi, ekonomik faaliyetleri toplumsal amaçlarla birleştiren; kâr maksimizasyonundan ziyade üyelerin, çalışanların ve toplulukların ihtiyaçlarını önceleyen işletme ve örgütlenme biçimlerini ifade eder.
Kapsam
Sosyal ekonomi; kooperatifler, karşılıklı yardım kuruluşları, dernekler, vakıflar, sosyal girişimler ve benzeri toplumsal amaçlı ekonomik örgütlenmeleri kapsar. Bu yapıların ortak özellikleri arasında ekonomik faaliyet yürütmeleri, toplumsal bir amaç taşımaları ve sermayenin çıkarlarından ziyade insanların ve toplulukların ihtiyaçlarını öncelemeleri yer alır.
Ayrım
Sosyal ekonomi, özel sektör ile kamu sektörü arasında ya da bunların dışında gelişen ekonomik örgütlenmeleri tanımlamak için kullanılır. Dayanışma ekonomisiyle yakından ilişkili olmakla birlikte iki kavram özdeş değildir. Sosyal ekonomi daha çok belirli örgütsel ve kurumsal biçimleri tanımlarken, dayanışma ekonomisi mevcut ekonomik ilişkileri dönüştürmeye yönelik karşılıklılık, dayanışma, demokratikleşme ve toplumsal dönüşüm boyutlarına daha güçlü vurgu yapabilir.
Tarihsel örnek
Sosyal ekonominin tarihsel kökleri 19. yüzyılda gelişen kooperatifler, karşılıklı yardım dernekleri ve işçi örgütlenmelerine kadar uzanır. Kavram özellikle Avrupa’da kooperatifler, mutual örgütler, dernekler ve vakıflardan oluşan ekonomik alanı tanımlamak üzere kurumsallaşmış; zaman içinde sosyal girişimler ve farklı toplumsal ekonomi biçimlerini de içeren daha geniş bir çerçeveye dönüşmüştür.
Değerlendirme
Sosyal ekonomi, ekonomik faaliyetlerin yalnızca sermaye sahiplerinin kârına değil toplumsal ihtiyaçlara da yöneltilebileceğini gösteren geniş bir örgütlenme alanıdır. Bununla birlikte sosyal ekonomi içinde yer alan kuruluşların mülkiyet, yönetim, demokratik katılım ve piyasa ile ilişkileri önemli ölçüde farklılaşabilir. Bu nedenle sosyal ekonomi, kendi başına kapitalist ekonomik ilişkilerin dışında veya onlara alternatif bir alan anlamına gelmez.