Programa Facultad Abierta (PFA), Facultad de Filosofía y Letras, Universidad de Buenos Aires (UBA), Μπουένος Άιρες, Αργεντινή. Ίδρυση: Μάρτιος 2002.
Το Programa Facultad Abierta (PFA) είναι ένα πρόγραμμα πανεπιστημιακής επέκτασης (extensión universitaria) της Σχολής Φιλοσοφίας και Γραμμάτων του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες, το οποίο επικεντρώνεται ιδιαίτερα στις επιχειρήσεις που ανακτήθηκαν από τους εργαζομένους τους (Empresas Recuperadas por sus Trabajadores – ERT) και στην εργατική αυτοδιαχείριση. Ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2002 από μέλη του διδακτικού προσωπικού και μεταπτυχιακούς φοιτητές, εν μέσω της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης της Αργεντινής του 2001–2002, και από την αρχή επιδίωξε να οικοδομήσει μια σχέση αλληλεγγύης μεταξύ του πανεπιστημίου, των κοινωνικών κινημάτων και των λαϊκών στρωμάτων.
Στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων του PFA βρίσκονται η έρευνα, η τεκμηρίωση και η υποστήριξη του κινήματος των επιχειρήσεων που ανακτήθηκαν από τους εργαζομένους τους στην Αργεντινή. Το πρόγραμμα έχει πραγματοποιήσει εθνικές έρευνες και χαρτογραφήσεις των ERT· έχει συμβάλει στην ενίσχυση των εργατικών συνεταιρισμών, στη μετατροπή επιχειρήσεων που βρίσκονταν σε κρίση σε εργατικούς συνεταιρισμούς και στους αγώνες των ERT για νομικές ρυθμίσεις, δημόσια στήριξη και πολιτικές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους. Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες έχει δημιουργηθεί ένα εκτεταμένο σώμα δεδομένων και ερευνών που επιτρέπει τη μακροχρόνια παρακολούθηση της εξέλιξης του κινήματος των ERT στην Αργεντινή.
Μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες του προγράμματος υπήρξε το Centro de Documentación de las Empresas Recuperadas (Κέντρο Τεκμηρίωσης Ανακτημένων Επιχειρήσεων), το οποίο δημιουργήθηκε στις εγκαταστάσεις του ανακτημένου από τους εργαζομένους συνεταιρισμού Artes Gráficas Chilavert. Το κέντρο, που εγκαινιάστηκε το 2006, συγκεντρώνει έγγραφα και έρευνες σχετικά με τις ERT και διατηρεί τη μνήμη των εργατικών αγώνων, λειτουργώντας παράλληλα ως αρχείο ανοιχτό σε ερευνητές, φοιτητές και εργαζομένους. Η επιλογή να στεγαστεί το κέντρο μέσα σε μια επιχείρηση που διοικείται άμεσα από τους εργαζομένους, αντί σε μια πανεπιστημιούπολη, αποτελεί συνειδητή έκφραση της αντίληψης του PFA για την οικοδόμηση μιας αμοιβαίας σχέσης μεταξύ της ακαδημαϊκής γνώσης και των εμπειριών των εργαζομένων.
Το PFA επίσης δημοσιεύει εκπαιδευτικό υλικό και βιβλία για την αυτοδιαχείριση και τον συνεργατισμό, παράγει ντοκιμαντέρ και πραγματοποιεί εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την εργατική αυτοδιαχείριση στο πανεπιστήμιο. Το πρόγραμμα υπήρξε επίσης ένας από τους βασικούς φορείς προώθησης του Encuentro Internacional de la Economía de los Trabajadores (Διεθνής Συνάντηση της Οικονομίας των Εργαζομένων), που διοργανώνεται από το 2007. Οι συναντήσεις αυτές έχουν φέρει κοντά αυτοδιαχειριζόμενους εργαζομένους, συνδικάτα, κοινωνικά κινήματα, ερευνητές και ακτιβιστές από διαφορετικές χώρες, δημιουργώντας έναν χώρο για τη συζήτηση και την ανταλλαγή εμπειριών εργατικής αυτοδιαχείρισης σε διεθνές επίπεδο.
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της προσέγγισης του Programa Facultad Abierta είναι ότι δεν αντιμετωπίζει τους εργαζομένους απλώς ως αντικείμενα ακαδημαϊκής έρευνας, αλλά επιδιώκει να παράγει γνώση μαζί με τους εργαζομένους και τις οργανώσεις τους. Αντί να επιβάλλει εξωτερικές θεωρίες στις εμπειρίες των εργαζομένων, το πρόγραμμα επιδιώκει να σέβεται τις δικές τους διαδικασίες οργάνωσης και να συμβάλλει, με κριτικό αλλά αλληλέγγυο τρόπο, στην ενίσχυση των αυτοδιαχειριζόμενων εγχειρημάτων. Από αυτή την οπτική, οι ERT δεν αντιμετωπίζονται απλώς ως ένας τρόπος διάσωσης επιχειρήσεων σε περιόδους κρίσης, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης αναζήτησης για μια «οικονομία των εργαζομένων» (economía de los trabajadores) που θέτει στο επίκεντρο τις ανάγκες των εργαζομένων και τον δημοκρατικό έλεγχο.