Ορισμός
Η αλληλέγγυα οικονομία αναφέρεται στο σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων που επιδιώκουν να υπερβούν τις οικονομικές σχέσεις που βασίζονται στην αγορά και στον ανταγωνισμό και που στηρίζονται στις αρχές της αμοιβαιότητας, της συνεργασίας και της κοινωνικής ωφέλειας.
Πεδίο
Η αλληλέγγυα οικονομία περιλαμβάνει διάφορες μορφές όπως συνεταιρισμούς, συλλογικές πρωτοβουλίες, μοντέλα παραγωγής που υποστηρίζονται από την κοινότητα, κοινά αγαθά (commons) και εναλλακτικές χρηματοοικονομικές πρακτικές. Το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των δομών είναι ότι δίνουν προτεραιότητα στην κάλυψη κοινωνικών αναγκών και στην ανάπτυξη ισότιμων σχέσεων, αντί για τη μεγιστοποίηση του κέρδους.
Διάκριση
Η αλληλέγγυα οικονομία διαφέρει από την καπιταλιστική οικονομία της αγοράς ως προς τα εξής:
Βασίζεται στη συνεργασία αντί στον ανταγωνισμό.
Δίνει προτεραιότητα στην κοινωνική ωφέλεια αντί στο κέρδος.
Προωθεί πιο οριζόντιες και δημοκρατικές μορφές οργάνωσης αντί για ιεραρχικές δομές.
Ιστορικό παράδειγμα
Παρότι οι αλληλέγγυες πρωτοβουλίες είναι τόσο παλιές όσο και η ανθρώπινη ιστορία, υπάρχει μια ευρεία ιστορική διαδρομή που εκτείνεται από τα συνεταιριστικά κινήματα του 19ου αιώνα έως τα σύγχρονα δίκτυα αλληλέγγυας οικονομίας στη Λατινική Αμερική. Η έννοια της «αλληλέγγυας οικονομίας» ή της «κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας» έχει γνωρίσει ανανεωμένη δυναμική τις τελευταίες δεκαετίες, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο, ιδιαίτερα ως απάντηση στις καταστροφικές επιπτώσεις των νεοφιλελεύθερων πολιτικών.
Αξιολόγηση
Η αλληλέγγυα οικονομία μπορεί να θεωρηθεί ως μια προσπάθεια ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών παραγωγής και διανομής πέρα από τις κυρίαρχες οικονομικές σχέσεις. Ωστόσο, οι σχέσεις της με την αγορά αναδεικνύουν επίσης τα όρια και τις αντιφάσεις αυτών των εγχειρημάτων.