Εστιάζουμε σε δημοκρατικές, ισότιμες και αλληλέγγυες μορφές οικονομίας ως εναλλακτικές στη νεοφιλελεύθερη/καπιταλιστική οικονομία, καθώς και στις επιχειρήσεις, τις μορφές οργάνωσης και τις πρακτικές που αναπτύσσονται προς αυτή την κατεύθυνση. Θεωρούμε ότι τόσο η θεωρητική όσο και η πρακτική γνώση γύρω από τον εργατικό έλεγχο και την εργατική αυτοδιαχείριση είναι εξαιρετικά πλούσια και χρειάζεται να καταστεί περισσότερο ορατή.
Με τον όρο εργατικός έλεγχος εννοούμε τις πρωτοβουλίες των εργαζομένων πάνω στη διαδικασία παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, προσεγγίζουμε τόσο την έννοια του «εργαζομένου» όσο και εκείνη του «ελέγχου» με την ευρύτερη δυνατή σημασία. Δίνουμε σημασία σε κάθε παρέμβαση των εκμεταλλευόμενων, καταπιεσμένων και αποκλεισμένων κοινωνικών ομάδων απέναντι σε ανταγωνιστικές, ιεραρχικές και αλλοτριωτικές σχέσεις, καθώς και στις αναζητήσεις τους για αλληλέγγυες εναλλακτικές.
Δεν αποκλείουμε τις διαφορετικές μορφές εργατικού ελέγχου· αντίθετα, τις προσεγγίζουμε μέσα από μια συμπεριληπτική οπτική. Από τη συμμετοχή των εργαζομένων έως τη διαχείριση από τους ίδιους, από τους συνεταιρισμούς έως τις κοινωνικές και αλληλέγγυες οικονομίες, και από τον εργατικό έλεγχο έως την αυτοδιαχείριση, θεωρούμε αυτό το ευρύ φάσμα ως διαφορετικές εκφάνσεις της παρέμβασης των εργαζομένων στις σχέσεις ιδιοκτησίας και εργασίας. Παράλληλα, αντιλαμβανόμαστε αυτές τις παρεμβάσεις και ως προϊόν μιας διαδικασίας αγώνα.
Αντιμετωπίζουμε αυτόν τον αγώνα ως μια προσπάθεια οικοδόμησης ήδη από σήμερα πιο ελεύθερων και ισότιμων κοινωνικών σχέσεων, στον βαθμό που παρεμβαίνει στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο και στις καπιταλιστικές σχέσεις. Πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να προσεγγίζεται με μια συμπεριληπτική ματιά αυτό το πεδίο, που αναπτύσσεται μέσα από διαφορετικά κανάλια, από τα συνδικάτα έως τους συνεταιρισμούς και από την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία έως την αυτοδιαχείριση.
Αξιολογούμε τις πολυάριθμες εμπειρίες του παρελθόντος ως μια σημαντική κληρονομιά, με τις θετικές και τις αρνητικές τους πλευρές. Αν η αυτοδιαχείριση θεωρηθεί ως ο αγώνας των άμεσων παραγωγών να έχουν λόγο πάνω στην εργασία και τη ζωή τους, τότε πρόκειται για ένα φαινόμενο τόσο παλιό όσο και η ίδια η ανθρώπινη ιστορία. Ο εργατικός έλεγχος και η εργατική αυτοδιαχείριση διατηρούν τη σημασία τους από την εμφάνιση του βιομηχανικού καπιταλισμού έως σήμερα.
Σήμερα, αυτές οι συζητήσεις είναι ίσως πιο επίκαιρες από ποτέ. Ιδιαίτερη προσοχή προσελκύουν οι εμπειρίες που αναδύονται σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, ιδίως στην Αργεντινή και τη Λατινική Αμερική, καθώς και οι ακαδημαϊκές και κοινωνικές συζητήσεις που τις συνοδεύουν.
Η παρούσα πρωτοβουλία αποσκοπεί, υπό τον τίτλο «εργατικός έλεγχος», στη μελέτη όλων των πρακτικών που αναπτύσσονται προς πιο ελεύθερες και ισότιμες σχέσεις και παρεμβαίνουν στις υπάρχουσες σχέσεις παραγωγής και εργασίας. Στοχεύει επίσης στην έρευνα των παρελθοντικών εμπειριών και στην προσεκτική παρακολούθηση των σύγχρονων συζητήσεων.
Παράλληλα, στον βαθμό που εμβαθύνει την υπάρχουσα γνώση, αυτή η πρωτοβουλία μπορεί στο μέλλον να αποτελέσει τη βάση για πιο ολοκληρωμένες θεσμικές δομές. Σε αυτό το πλαίσιο, μπορεί να θεωρηθεί και ως ένα πρώτο βήμα προς την ίδρυση ενός μελλοντικού «Ινστιτούτου Μελετών Εργατικού Ελέγχου».