{"id":2372,"date":"2026-09-18T09:25:35","date_gmt":"2026-09-18T09:25:35","guid":{"rendered":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2372"},"modified":"2026-09-18T09:25:36","modified_gmt":"2026-09-18T09:25:36","slug":"tecnologia-para-o-desenvolvimento-social","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2372","title":{"rendered":"Tecnologia para o desenvolvimento social"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fl\u00e1vio Chedid Henriques, Felipe Addor, Andr\u00e9 Malina ve Celso Alexandre Souza de Alvear (orgs.), <em>Tecnologia para o desenvolvimento social: Di\u00e1logos Nides-UFRJ<\/em>, Mar\u00edlia: Lutas Anticapital, 2018, 457 s. ISBN: 978-85-53104-06-2.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tecnologia para o desenvolvimento social: Di\u00e1logos Nides-UFRJ<\/em>, <strong>teknoloji, emek, \u00f6zy\u00f6netim ve toplumsal kalk\u0131nma aras\u0131ndaki ili\u015fkileri<\/strong> ele alan kolektif bir \u00e7al\u0131\u015fma. UFRJ b\u00fcnyesindeki Disiplinleraras\u0131 Toplumsal Kalk\u0131nma Merkezi\u2019nin (NIDES) ara\u015ft\u0131rma, e\u011fitim ve toplumsal yay\u0131m deneyimlerinden do\u011fan kitap; ele\u015ftirel teknoloji \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan dayan\u0131\u015fma ekonomisine, i\u015f\u00e7i \u00f6zy\u00f6netiminden agroekolojiye, \u0131rk ve toplumsal cinsiyet tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan politeknik e\u011fitime uzanan geni\u015f bir alan\u0131 kaps\u0131yor. Derlemenin ortak hareket noktalar\u0131ndan biri, bilim ve teknolojinin toplumsal ili\u015fkilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve n\u00f6tr olmad\u0131\u011f\u0131 ve teknolojik geli\u015fmenin hangi toplumsal ihtiya\u00e7lara, akt\u00f6rlere ve \u00fcretim ili\u015fkilerine hizmet etti\u011fi sorusunun merkeze al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6zellikle <strong>kapitalist teknolojik geli\u015fme modelinin ele\u015ftirisine<\/strong> ayr\u0131l\u0131yor. Teknoloji, enerji ve hegemonya aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin yan\u0131 s\u0131ra Henrique Tahan Novaes\u2019\u0131n ele\u015ftirel teknobilim yakla\u015f\u0131m\u0131, Renato Dagnino\u2019nun \u201csermayenin \u00f6tesinde m\u00fchendislik\u201d tart\u0131\u015fmas\u0131 ve Brezilya\u2019da \u00fcretim alan\u0131ndaki i\u015f\u00e7i direni\u015fleri ele al\u0131n\u0131yor. B\u00f6ylece teknolojik tercihlerin yaln\u0131zca teknik verimlilik taraf\u0131ndan belirlenmedi\u011fi; \u00fcretim ili\u015fkileri, iktidar, sermaye birikimi ve emek s\u00fcreci \u00fczerindeki denetimle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6sterilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00e7er\u00e7eve, kitapta <strong>dayan\u0131\u015fma ekonomisi ve \u00f6zy\u00f6netim<\/strong> tart\u0131\u015fmas\u0131yla do\u011frudan birle\u015fiyor. Edit\u00f6rlere g\u00f6re dayan\u0131\u015fma ekonomisinin katk\u0131s\u0131, kolektif, i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomik ili\u015fkiler geli\u015ftirmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; <strong>\u00f6zy\u00f6netimin teknolojilerin geli\u015ftirilme s\u00fcrecinin kendisine de ta\u015f\u0131nmas\u0131<\/strong> gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla alternatif \u00fcretim bi\u00e7imleri yaln\u0131zca \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetinin veya i\u015fletmelerin y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, \u00fcretim bilgisinin ve teknolojik kararlar\u0131n kimler taraf\u0131ndan ve nas\u0131l olu\u015fturuldu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n i\u015f\u00e7i \u00f6zy\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en somut \u00f6rneklerinden biri, <strong>Cooperminas k\u00f6m\u00fcr i\u015fletmesindeki \u00f6zy\u00f6netim deneyimi<\/strong>. NIDES\u2019in bu i\u015fletmeyle y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma \u00fczerinden, ortakla\u015fm\u0131\u015f bir i\u015f\u00e7i kolektifinin \u00fcretimi kolektif bi\u00e7imde y\u00f6netmesinin olanaklar\u0131 kadar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar da inceleniyor. Edit\u00f6rlerin de vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere bu vaka, i\u015f\u00e7ilerin kolektif y\u00f6netiminin \u201cilerlemelerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131\u201d de\u011ferlendirmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. B\u00f6ylece \u00f6zy\u00f6netim, yaln\u0131zca alternatif bir m\u00fclkiyet bi\u00e7imi olarak de\u011fil, i\u015f\u00e7ilerin \u00fcretim s\u00fcreci, \u00f6rg\u00fctlenme ve teknolojik bilgi \u00fczerindeki denetimini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye y\u00f6nelik \u00e7eli\u015fkili bir s\u00fcre\u00e7 olarak ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Derleme ayn\u0131 zamanda teknoloji tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 <strong>\u00fcniversite ile i\u015f\u00e7iler, toplumsal hareketler ve yerel topluluklar aras\u0131ndaki bilgi \u00fcretimi ili\u015fkisine<\/strong> do\u011fru geni\u015fletiyor. NIDES deneyiminde eylem ara\u015ft\u0131rmas\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6ntemler, halk bilgisinin teknolojik tasar\u0131m s\u00fcrecine dahil edilmesinin ara\u00e7lar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu yakla\u015f\u0131m, uzmanlar\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi teknolojilerin topluma aktar\u0131lmas\u0131 bi\u00e7imindeki tek y\u00f6nl\u00fc model yerine, teknik bilginin farkl\u0131 toplumsal akt\u00f6rlerle birlikte \u00fcretildi\u011fi bir ili\u015fki \u00f6neriyor. Kitab\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde bu perspektif agroekoloji, geleneksel halklar, \u0131rk ve toplumsal cinsiyet ile emek ve politeknik e\u011fitim alanlar\u0131na do\u011fru geni\u015fletiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Tecnologia para o desenvolvimento social<\/em>, bu y\u00f6nleriyle <strong>i\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netim tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 teknoloji ve \u00fcretim bilgisinin demokratik denetimi sorunuyla ili\u015fkilendiren<\/strong> \u00f6nemli bir kaynak olu\u015fturuyor. Kitap, alternatif \u00fcretim ili\u015fkilerinin yaln\u0131zca m\u00fclkiyet ve y\u00f6netim bi\u00e7imlerinde de\u011fil, teknolojinin tasarlanmas\u0131, geli\u015ftirilmesi ve kullan\u0131lmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm gerektirdi\u011fini ortaya koyan farkl\u0131 teorik ve pratik katk\u0131lar\u0131 bir araya getiriyor. B\u00f6ylece i\u015f\u00e7i \u00f6zy\u00f6netimi, dayan\u0131\u015fma ekonomisi ve sosyal teknoloji aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurarken, temel sorulardan birini teknolojik bilginin <strong>kim taraf\u0131ndan, kimlerle birlikte ve hangi toplumsal ama\u00e7lar do\u011frultusunda \u00fcretildi\u011fi<\/strong> \u00fczerinden form\u00fcle ediyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fl\u00e1vio Chedid Henriques, Felipe Addor, Andr\u00e9 Malina ve Celso Alexandre Souza de Alvear (orgs.), Tecnologia para o desenvolvimento social: Di\u00e1logos Nides-UFRJ, Mar\u00edlia: Lutas Anticapital, 2018, 457 s.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2373,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[74,80],"tags":[],"class_list":["post-2372","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dijital-emek-ve-dayanisma","category-kaynaklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2374,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2372\/revisions\/2374"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}