{"id":2345,"date":"2026-09-17T22:56:48","date_gmt":"2026-09-17T22:56:48","guid":{"rendered":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2345"},"modified":"2026-09-17T22:56:49","modified_gmt":"2026-09-17T22:56:49","slug":"associated-labor-and-production-in-the-age-of-barbarism","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2345","title":{"rendered":"Associated Labor and Production in the Age of Barbarism"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Henrique Tahan Novaes, <em>Associated Labor and Production in the Age of Barbarism: Education Beyond Capital<\/em>, Cham: Palgrave Macmillan, 2024, 252 s. ISBN: 978-3-031-51182-0.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Henrique Tahan Novaes\u2019in <em>Associated Labor and Production in the Age of Barbarism: Education Beyond Capital<\/em> adl\u0131 kitab\u0131, <strong>ortakla\u015fm\u0131\u015f emek, i\u015f\u00e7i \u00f6zy\u00f6netimi ve kapitalist emek ili\u015fkilerinin a\u015f\u0131lmas\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi<\/strong> teorik ve tarihsel bir \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131yor. Brezilya\u2019daki i\u015f\u00e7ilerce geri kazan\u0131lan i\u015fletmelerden fabrika komitelerine, kooperatiflerden Topraks\u0131z K\u0131r \u0130\u015f\u00e7ileri Hareketi\u2019nin (MST) deneyimlerine uzanan \u00e7al\u0131\u015fma, i\u015f\u00e7ilerin \u00fcretim s\u00fcrecinin y\u00f6netimini \u00fcstlenmelerinin olanaklar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 inceliyor. Kitab\u0131n temel sorular\u0131ndan biri, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kolektif m\u00fclkiyetinin hangi ko\u015fullarda emek s\u00fcreci \u00fczerindeki ger\u00e7ek bir i\u015f\u00e7i denetimine d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Novaes\u2019in analizinde \u00f6nemli bir yer tutan <strong>\u201cortakla\u015fm\u0131\u015f emek\u201d (associated labour)<\/strong>, yaln\u0131zca kooperatif bi\u00e7iminde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 ifade etmiyor. Kavram, i\u015f\u00e7ilerin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131yla ili\u015fkilerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00fcretimin \u00f6rg\u00fctlenmesi, karar alma s\u00fcre\u00e7leri ve \u00fcretilen art\u0131\u011f\u0131n kullan\u0131m\u0131 \u00fczerinde kolektif s\u00f6z sahibi olmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren daha geni\u015f bir toplumsal ili\u015fkiye i\u015faret ediyor. Bununla birlikte kitap, kapitalizm i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan bu deneyimleri idealize etmiyor: ortakla\u015fm\u0131\u015f emek bi\u00e7imleri yeni toplumsal ili\u015fkilerin n\u00fcvelerini ta\u015f\u0131yabilirken piyasa, rekabet ve kapitalist i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda mevcut ili\u015fkilerin baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 yeniden \u00fcretebiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n teorik \u00e7er\u00e7evesinde Istv\u00e1n M\u00e9sz\u00e1ros\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 belirleyici bir yere sahip. Novaes bu \u00e7er\u00e7eveden hareketle, <strong>\u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fclkiyetinin de\u011fi\u015ftirilmesi ile \u00fcretim \u00fczerinde ger\u00e7ek denetimin kurulmas\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yap\u0131yor<\/strong>. Bir i\u015fletmenin kooperatif m\u00fclkiyetine ge\u00e7mesi veya i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan devral\u0131nmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na kapitalist emek ili\u015fkilerinin a\u015f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmiyor; as\u0131l mesele emek s\u00fcrecinin genel denetiminin ortakla\u015fm\u0131\u015f \u00fcreticiler taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmesi. Bu nedenle tek tek \u00f6zy\u00f6netimli i\u015fletmelerin \u00f6tesinde, \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n daha geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte demokratik bi\u00e7imde \u00f6rg\u00fctlenmesi ve i\u015f\u00e7i konseyleri gibi yap\u0131lar\u0131n bu s\u00fcrecin ara\u00e7lar\u0131 haline gelmesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tart\u0131\u015fman\u0131n somut zeminlerinden birini <strong>Brezilya ve Arjantin\u2019deki i\u015f\u00e7ilerce geri kazan\u0131lan i\u015fletmeler<\/strong> olu\u015fturuyor. Novaes bu deneyimlerde kapitalist i\u015fletmenin karakteristik ayr\u0131mlar\u0131ndan olan y\u00f6neten-y\u00f6netilen, planlayan-uygulayan ve kafa eme\u011fi-kol eme\u011fi ayr\u0131mlar\u0131n\u0131n k\u0131smen a\u015f\u0131labildi\u011fini g\u00f6steriyor. Demokratik genel kurullar, stratejik g\u00f6revlerin rotasyonu ve g\u00f6revlerin geri al\u0131nabilir olmas\u0131 gibi uygulamalar, i\u015f\u00e7ilerin yaln\u0131zca \u00fcretimi ger\u00e7ekle\u015ftiren de\u011fil, \u00fcretim s\u00fcrecini y\u00f6neten akt\u00f6rlere d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin ara\u00e7lar\u0131 olarak de\u011ferlendiriliyor. Bununla birlikte piyasa rekabeti, \u00fccret farkl\u0131l\u0131klar\u0131, hiyerar\u015filerin yeniden ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve kooperatiflerin d\u0131\u015far\u0131dan \u00fccretli i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 gibi e\u011filimler, <strong>i\u015fletme d\u00fczeyindeki \u00f6zy\u00f6netimin kapitalist \u00e7evre i\u00e7inde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131<\/strong> da g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n \u00f6zg\u00fcn boyutlar\u0131ndan biri, \u00f6zy\u00f6netimi ayn\u0131 zamanda <strong>bir \u00f6\u011frenme ve e\u011fitim s\u00fcreci<\/strong> olarak ele almas\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler \u00fcretimin y\u00f6netimini \u00fcstlendik\u00e7e yaln\u0131zca teknik g\u00f6revlerini de\u011fil, i\u015fletmenin b\u00fct\u00e7esini, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131, \u00fcretim organizasyonunu ve kolektif karar mekanizmalar\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenmek zorunda kal\u0131yorlar. B\u00f6ylece kapitalist i\u015fletmede belirli y\u00f6netici ve uzman gruplar\u0131n\u0131n elinde yo\u011funla\u015fan bilgi, i\u015f\u00e7i kolektifi i\u00e7inde daha geni\u015f bi\u00e7imde payla\u015f\u0131labiliyor. Novaes bu s\u00fcreci, Gramsci\u2019nin fabrika konseylerinin pedagojik i\u015flevine ili\u015fkin yakla\u015f\u0131m\u0131yla ili\u015fkilendirerek, i\u015f\u00e7ilerin \u00f6zy\u00f6netimi <strong>bizzat \u00f6zy\u00f6netim prati\u011fi i\u00e7erisinde \u00f6\u011frendiklerini<\/strong> vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Associated Labor and Production in the Age of Barbarism<\/em>, bu y\u00f6nleriyle <strong>i\u015f\u00e7i denetimi ile i\u015f\u00e7i \u00f6zy\u00f6netimi aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ve tekil i\u015fletmelerde kurulan \u00f6zy\u00f6netimin daha geni\u015f kapitalist ili\u015fkiler i\u00e7indeki s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131<\/strong> tart\u0131\u015fmak i\u00e7in \u00f6nemli bir kaynak olu\u015fturuyor. Kitap, \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kolektif m\u00fclkiyetini gerekli fakat kendi ba\u015f\u0131na yeterli olmayan bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olarak ele al\u0131rken, as\u0131l soruyu \u00fcretimin bilgisi, karar alma mekanizmalar\u0131 ve emek s\u00fcreci \u00fczerindeki denetimin kim taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden kuruyor. B\u00f6ylece i\u015f\u00e7ilerce geri kazan\u0131lan i\u015fletmeleri yaln\u0131zca alternatif m\u00fclkiyet bi\u00e7imleri olarak de\u011fil, \u00fcreticilerin \u00fcretim \u00fczerindeki denetimi yeniden ele ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u00e7eli\u015fkili ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme a\u00e7\u0131k deneyimler olarak de\u011ferlendirmeye imk\u00e2n veriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Henrique Tahan Novaes, Associated Labor and Production in the Age of Barbarism: Education Beyond Capital, Cham: Palgrave Macmillan, 2024, 252 s.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2346,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[72,70,68,80],"tags":[],"class_list":["post-2345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dayanisma-ekonomisi","category-empresas-recuperadas","category-isci-denetimi","category-kaynaklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2345"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2347,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2345\/revisions\/2347"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2346"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}