{"id":2291,"date":"2026-09-17T21:24:18","date_gmt":"2026-09-17T21:24:18","guid":{"rendered":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2291"},"modified":"2026-09-17T21:24:19","modified_gmt":"2026-09-17T21:24:19","slug":"feeding-the-machine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2291","title":{"rendered":"Feeding the Machine"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">James Muldoon, Mark Graham ve Callum Cant, <em>Feeding the Machine: The Hidden Human Labor Powering A.I.<\/em>, New York: Bloomsbury Publishing, 2024, 288 s. ISBN: 978-1-63973-496-2.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">James Muldoon, Mark Graham ve Callum Cant\u2019\u0131n <em>Feeding the Machine<\/em> kitab\u0131, yapay zek\u00e2y\u0131 insan eme\u011finin yerini alan ba\u011f\u0131ms\u0131z ve otomatik bir teknoloji olarak g\u00f6ren yayg\u0131n anlat\u0131ya kar\u015f\u0131, <strong>yapay zek\u00e2 sistemlerinin arkas\u0131ndaki g\u00f6r\u00fcnmez k\u00fcresel emek a\u011f\u0131n\u0131<\/strong> inceler. On y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir ara\u015ft\u0131rmaya, y\u00fczlerce g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ve binlerce saatlik saha \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na dayanan kitap; veri etiketleyicilerinden i\u00e7erik moderat\u00f6rlerine, m\u00fchendislerden veri merkezi \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na, sanat\u00e7\u0131lardan depo i\u015f\u00e7ilerine kadar yapay zek\u00e2n\u0131n \u00fcretilmesini ve i\u015flemesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan farkl\u0131 emek bi\u00e7imlerini ayn\u0131 \u00fcretim sistemi i\u00e7erisinde ele al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n temel kavramlar\u0131ndan biri yapay zek\u00e2n\u0131n bir <strong>\u201cextraction machine\u201d (\u00e7\u0131kar\u0131m\/s\u00f6m\u00fcr\u00fc makinesi)<\/strong> olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesidir. Yazarlar, yapay zek\u00e2n\u0131n yaln\u0131zca b\u00fcy\u00fck veri k\u00fcmeleri ve geli\u015fmi\u015f algoritmalardan olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; insanlar\u0131n kolektif bilgisi, eme\u011fi ve k\u00fclt\u00fcrel \u00fcretiminin s\u00fcrekli olarak sisteme aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 k\u00fcresel bir altyap\u0131ya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu \u00fcretim zinciri ayn\u0131 zamanda co\u011frafi ve toplumsal e\u015fitsizliklerle \u015fekillenir: d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli ve g\u00fcvencesiz i\u015fler \u00e7o\u011fu zaman k\u00fcresel emek piyasas\u0131n\u0131n daha k\u0131r\u0131lgan kesimlerine aktar\u0131l\u0131rken, ekonomik de\u011fer ve karar alma g\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fck teknoloji \u015firketlerinde yo\u011funla\u015fmaktad\u0131r. Kitap bu ili\u015fkileri toplumsal cinsiyet, \u0131rksalla\u015ft\u0131rma ve s\u00f6m\u00fcrgecilik tarihleriyle de ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ele al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00e7er\u00e7evede <em>Feeding the Machine<\/em>, yapay zek\u00e2 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u201cAI insanlar\u0131n i\u015flerini ortadan kald\u0131racak m\u0131?\u201d sorusunun \u00f6tesine ta\u015f\u0131r. <strong>As\u0131l mesele yapay zek\u00e2n\u0131n eme\u011fi ortadan kald\u0131rmas\u0131 de\u011fil, hangi insan eme\u011fine dayand\u0131\u011f\u0131, bu eme\u011fin hangi ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi ve ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fer ile g\u00fcc\u00fcn nas\u0131l da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong> Veri etiketleme ve i\u00e7erik moderasyonu bunun en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u00f6rnekleridir: yapay zek\u00e2 sistemlerinin \u201c\u00f6\u011frenmesini\u201d sa\u011flayan veriler, \u00e7o\u011fu zaman binlerce i\u015f\u00e7inin s\u0131n\u0131fland\u0131rma, de\u011ferlendirme ve moderasyon faaliyetleri sonucunda \u00fcretilmektedir. B\u00f6ylece otomasyon ile insan eme\u011fi birbirinin kar\u015f\u0131t\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar; g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde otomatik olan sistemlerin arkas\u0131nda geni\u015f bir insan eme\u011fi altyap\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitap ayn\u0131 zamanda yapay zek\u00e2 ile emek aras\u0131ndaki ili\u015fkinin ikinci y\u00f6n\u00fcn\u00fc, yani yapay zek\u00e2n\u0131n <strong>eme\u011fin y\u00f6netilmesi ve denetlenmesinde kullan\u0131lan bir teknolojiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesini<\/strong> inceler. Depolar ve dijital olarak y\u00f6netilen di\u011fer i\u015fyerleri \u00fczerinden, algoritmik sistemlerin i\u015f\u00e7ilerin performans\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek, i\u015f temposunu belirlemek ve emek s\u00fcrecini d\u00fczenlemek i\u00e7in nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilir. B\u00f6ylece \u00e7ift y\u00f6nl\u00fc bir ili\u015fki ortaya \u00e7\u0131kar: <strong>i\u015f\u00e7iler yapay zek\u00e2 sistemlerini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131larken, bu sistemler de giderek i\u015f\u00e7ileri y\u00f6neten ve denetleyen emek altyap\u0131s\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelir.<\/strong> Bu yakla\u015f\u0131m, algoritmik y\u00f6netimi yaln\u0131zca teknik bir yenilik olarak de\u011fil, emek s\u00fcrecindeki g\u00fc\u00e7 ve denetim ili\u015fkilerinin yeni bir bi\u00e7imi olarak de\u011ferlendirmeyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Feeding the Machine<\/em> yaln\u0131zca yapay zek\u00e2 ekonomisinin emek rejimini te\u015fhir etmekle kalmaz, bu ili\u015fkilere kar\u015f\u0131 geli\u015ftirilebilecek alternatifleri de tart\u0131\u015f\u0131r. Kitab\u0131n son b\u00f6l\u00fcmlerinde i\u015f\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctlenmesi ve uluslararas\u0131 dayan\u0131\u015fma a\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesinden \u00e7al\u0131\u015fma standartlar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesine, <strong>i\u015fyeri demokrasisi ve i\u015f\u00e7i kooperatiflerinden alternatif m\u00fclkiyet ve y\u00f6neti\u015fim bi\u00e7imlerine<\/strong> uzanan farkl\u0131 olanaklar ele al\u0131n\u0131r. Bununla birlikte yazarlar, demokratik i\u015fletmelerin ve kooperatiflerin kapitalist piyasa ili\u015fkileri i\u00e7erisinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 yap\u0131sal s\u0131n\u0131rlar\u0131 da g\u00f6z ard\u0131 etmezler. Dolay\u0131s\u0131yla daha demokratik bir teknoloji tart\u0131\u015fmas\u0131 yaln\u0131zca algoritmalar\u0131n tasar\u0131m\u0131na de\u011fil, teknolojiyi \u00fcreten kurumlar\u0131n m\u00fclkiyet ve iktidar yap\u0131lar\u0131na da uzan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu bak\u0131mdan <em>Feeding the Machine<\/em>, dijital emek ve yapay zek\u00e2 tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011frudan emek s\u00fcreci, s\u0131n\u0131f ili\u015fkileri ve demokratik denetim sorunlar\u0131yla birle\u015ftiren bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. <strong>Yapay zek\u00e2n\u0131n \u201cinsans\u0131z\u201d bir teknoloji de\u011fil, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f insan eme\u011fine dayanan bir \u00fcretim sistemi oldu\u011funu g\u00f6stermesi<\/strong>, kitab\u0131n temel katk\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Ayn\u0131 zamanda teknolojinin tarafs\u0131z ve toplumsal ili\u015fkilerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ederek, yapay zek\u00e2n\u0131n kim taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fi, kim taraf\u0131ndan denetlendi\u011fi ve hangi toplumsal ama\u00e7lara hizmet etti\u011fi sorular\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirir. Bu y\u00f6n\u00fcyle kitap, dijital emek \u00fczerindeki sermaye denetiminin yan\u0131 s\u0131ra teknoloji \u00fczerinde i\u015f\u00e7i g\u00fcc\u00fc, demokratik denetim ve alternatif \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerini tart\u0131\u015fmak i\u00e7in de \u00f6nemli bir zemin sunar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>James Muldoon, Mark Graham ve Callum Cant, Feeding the Machine: The Hidden Human Labor Powering A.I., New York: Bloomsbury Publishing, 2024, 288 s.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2293,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[74,80],"tags":[],"class_list":["post-2291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dijital-emek-ve-dayanisma","category-kaynaklar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2294,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2291\/revisions\/2294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}