{"id":2132,"date":"2026-09-15T17:50:55","date_gmt":"2026-09-15T17:50:55","guid":{"rendered":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2132"},"modified":"2026-09-15T17:50:56","modified_gmt":"2026-09-15T17:50:56","slug":"isgal-direnis-uretim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=2132","title":{"rendered":"\u0130\u015fgal, Direni\u015f, \u00dcretim!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Deniz G\u00fcrler, <em>\u0130\u015fgal, Direni\u015f, \u00dcretim!: \u0130\u015f\u00e7i Denetimi M\u00fccadelesi<\/em>, \u0130stanbul: \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2023, 272 s. ISBN: 978-975-05-3546-8.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u0130\u015fgal, Direni\u015f, \u00dcretim!<\/em>, <strong>fabrika i\u015fgallerini i\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netim m\u00fccadelesinin tarihsel geli\u015fimi i\u00e7inde ele alan<\/strong> bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Fabrika i\u015fgalini yaln\u0131zca grev veya protestonun daha radikal bir bi\u00e7imi olarak de\u011fil, mevcut m\u00fclkiyet ve \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkilerine do\u011frudan m\u00fcdahale eden bir eylem olarak tart\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 ve i\u015fyeri \u00fczerindeki fiil\u00ee denetimi ele ge\u00e7irmesiyle birlikte i\u015fgal, sermayenin y\u00f6netme hakk\u0131n\u0131 sorgulayan ve <strong>\u201ci\u015fyerini kim y\u00f6netmeli?\u201d sorusunu g\u00fcndeme getiren bir m\u00fccadele bi\u00e7imine<\/strong> d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitap bu \u00e7er\u00e7eveden hareketle <strong>20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015fl\u0131ca fabrika i\u015fgal hareketlerini tarihsel ve ekonomik ko\u015fullar\u0131 i\u00e7erisinde inceler.<\/strong> \u0130\u015f\u00e7i denetimi m\u00fccadelelerinin farkl\u0131 d\u00f6nemlerde hangi ko\u015fullarda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, fabrika i\u015fgallerinin daha geni\u015f i\u015f\u00e7i hareketleriyle ili\u015fkisini ve i\u015fgal eylemlerinin hangi durumlarda \u00fcretim ve y\u00f6netim \u00fczerinde i\u015f\u00e7i denetimine y\u00f6neldi\u011fini tart\u0131\u015f\u0131r. B\u00f6ylece fabrika i\u015fgalleri birbirinden kopuk olaylar olarak de\u011fil, farkl\u0131 tarihsel d\u00f6nemlerde yeniden ortaya \u00e7\u0131kan daha uzun bir i\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netim m\u00fccadelesinin par\u00e7alar\u0131 olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ikinci temel eksenini <strong>20. y\u00fczy\u0131l\u0131n fabrika i\u015fgalleri ile 21. y\u00fczy\u0131lda ortaya \u00e7\u0131kan \u201ci\u015fgal fabrikalar\u0131 hareketi\u201d aras\u0131ndaki s\u00fcreklilikler ve farkl\u0131l\u0131klar<\/strong> olu\u015fturur. Ge\u00e7mi\u015fteki fabrika i\u015fgallerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc belirli siyasal konjonkt\u00fcrlerde ortaya \u00e7\u0131kan ve g\u00f6rece k\u0131sa s\u00fcren ulusal \u00f6l\u00e7ekli hareketlerken, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde i\u015fgal yoluyla devral\u0131nan baz\u0131 fabrikalar uzun s\u00fcreli i\u015f\u00e7i \u00f6zy\u00f6netimi deneyimlerine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dcstelik bu deneyimler tek bir \u00fclkeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015f, farkl\u0131 \u00fclkelerde ortaya \u00e7\u0131karak birbirleriyle dayan\u0131\u015fma ili\u015fkileri geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu nedenle kitap, g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki olguyu yaln\u0131zca \u201cfabrika i\u015fgalleri\u201d de\u011fil, <strong>\u201ci\u015fgal fabrikalar\u0131 hareketi\u201d<\/strong> olarak kavramsalla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitap \u00f6zellikle bu hareketin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 <strong>neoliberal k\u00fcreselle\u015fme ko\u015fullar\u0131na<\/strong> odaklan\u0131r. Fabrika kapanmalar\u0131, i\u015fsizlik, sermaye hareketlerinin serbestle\u015fmesi, sanayisizle\u015fme ve geleneksel i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin etkisizle\u015fmesi gibi s\u00fcre\u00e7ler, i\u015f\u00e7ilerin fabrikalar\u0131n\u0131 i\u015fgal ederek \u00fcretimi kendi denetimleri alt\u0131nda yeniden ba\u015flatmalar\u0131n\u0131n ekonomik ve toplumsal arka plan\u0131 olarak incelenir. Bununla birlikte i\u015f\u00e7iler fabrikan\u0131n i\u00e7indeki m\u00fclkiyet ve y\u00f6netim ili\u015fkilerini de\u011fi\u015ftirebilseler de faaliyet g\u00f6stermeye devam ettikleri piyasa ko\u015fullar\u0131n\u0131 ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015ftirememektedir; dolay\u0131s\u0131yla <strong>\u00f6zy\u00f6netim ile kapitalist piyasan\u0131n d\u0131\u015fsal bask\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki gerilim<\/strong> bu deneyimlerin temel sorunlar\u0131ndan biri olarak ele al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arjantin ba\u015fta olmak \u00fczere Brezilya, Uruguay ve Venezuela&#8217;daki deneyimlerin yan\u0131 s\u0131ra farkl\u0131 co\u011frafyalardaki i\u015fgal fabrikalar\u0131n\u0131 ele alan \u00e7al\u0131\u015fma, hareketi yaln\u0131zca <strong>i\u015f\u00e7i kooperatif\u00e7ili\u011fi<\/strong> \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fgal fabrikalar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc kooperatif bi\u00e7imini benimserken baz\u0131lar\u0131 i\u015f\u00e7i denetiminde kamula\u015ft\u0131rma gibi farkl\u0131 m\u00fclkiyet bi\u00e7imlerini savunmaktad\u0131r. Kitap a\u00e7\u0131s\u0131ndan belirleyici olan hukuki \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7iminden \u00e7ok, <strong>i\u015f\u00e7ilerin militan kolektif eylemi sonucunda \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n denetimini ele ge\u00e7irmeleri ve \u00fcretimi \u00f6zy\u00f6netime dayal\u0131 ili\u015fkiler temelinde yeniden \u00f6rg\u00fctlemeleridir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u0130\u015fgal, Direni\u015f, \u00dcretim!<\/em>, bu anlamda g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015fgal fabrikalar\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015fteki i\u015f\u00e7i denetimi m\u00fccadelelerinden kopuk yeni bir olgu olarak de\u011fil, <strong>tarihsel s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde farkl\u0131 ko\u015fullarda ve bi\u00e7imlerde yeniden ortaya \u00e7\u0131kan i\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netimi m\u00fccadelesinin g\u00fcncel bir bi\u00e7imi<\/strong> olarak de\u011ferlendirir. \u0130\u015fgal fabrikalar\u0131 ne kapitalist ili\u015fkilerin d\u0131\u015f\u0131nda tamamlanm\u0131\u015f \u00f6zy\u00f6netim modelleri ne de sendikalar ve di\u011fer i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlenmelerinin yerine ge\u00e7ebilecek yap\u0131lard\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, i\u015f\u00e7ilerin \u00fcretim ve y\u00f6netim \u00fczerinde do\u011frudan kolektif denetim kurma kapasitesini g\u00f6stermeleri bak\u0131m\u0131ndan, <strong>i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00fcretimin ve i\u015fyerinin nas\u0131l ve kim taraf\u0131ndan y\u00f6netilece\u011fine m\u00fcdahale edebilece\u011fi ba\u015fka bir m\u00fccadele perspektifini<\/strong> ortaya koyarlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Deniz G\u00fcrler, \u0130\u015fgal, Direni\u015f, \u00dcretim!: \u0130\u015f\u00e7i Denetimi M\u00fccadelesi, \u0130stanbul: \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, 2023, 272 s. <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2133,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[72,70,68,80,76],"tags":[],"class_list":["post-2132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dayanisma-ekonomisi","category-empresas-recuperadas","category-isci-denetimi","category-kaynaklar","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2134,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2132\/revisions\/2134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}