{"id":1805,"date":"2026-09-14T17:06:53","date_gmt":"2026-09-14T17:06:53","guid":{"rendered":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=1805"},"modified":"2026-09-15T12:43:49","modified_gmt":"2026-09-15T12:43:49","slug":"kitap-yasami-orgutleyen-deneyimler-kadinlar-dayanisma-ekonomilerini-ve-kooperatifleri-tartisiyor-ozlem-saadet-isil-selma-degirmenci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=1805","title":{"rendered":"Ya\u015fam\u0131 \u00d6rg\u00fctleyen Deneyimler: Kad\u0131nlar Dayan\u0131\u015fma Ekonomilerini ve Kooperatifleri Tart\u0131\u015f\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zlem Saadet I\u015f\u0131l ve Selma De\u011firmenci (der.), <em>Ya\u015fam\u0131 \u00d6rg\u00fctleyen Deneyimler: Kad\u0131nlar Dayan\u0131\u015fma Ekonomilerini ve Kooperatifleri Tart\u0131\u015f\u0131yor<\/em>, \u0130stanbul: NotaBene Yay\u0131nlar\u0131, 2020, 344 s. ISBN: 978-605-260-253-9.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6zlem Saadet I\u015f\u0131l ve Selma De\u011firmenci taraf\u0131ndan derlenen <em>Ya\u015fam\u0131 \u00d6rg\u00fctleyen Deneyimler<\/em>, <strong>dayan\u0131\u015fma ekonomilerini, kooperatifleri ve farkl\u0131 kolektif \u00f6rg\u00fctlenme deneyimlerini toplumsal cinsiyet perspektifinden ele alan disiplinleraras\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r<\/strong>. Kad\u0131n ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n kuramsal tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ve saha \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bir araya getiren kitap, patriyarkal kapitalizmin kad\u0131n eme\u011fi ve ya\u015fam\u0131 \u00fczerindeki etkilerinden hareketle, dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomik \u00f6rg\u00fctlenmelerin kad\u0131nlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan nas\u0131l olanaklar ve \u00e7eli\u015fkiler bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgular. Temel meselelerden biri, kooperatifler ve dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin kad\u0131nlar i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici m\u00fccadele alanlar\u0131 yarat\u0131p yaratmad\u0131\u011f\u0131 veya mevcut toplumsal cinsiyet e\u015fitsizliklerini farkl\u0131 bi\u00e7imlerde yeniden \u00fcretip \u00fcretmedi\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n \u00f6nemli \u00f6zelliklerinden biri, <strong>kad\u0131nlar\u0131n dayan\u0131\u015fma ekonomilerindeki yerini yaln\u0131zca kad\u0131n kooperatifleri \u00fczerinden tart\u0131\u015fmamas\u0131d\u0131r<\/strong>. Kooperatifler, kolektifler, \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenmeler, i\u015f\u00e7i fabrikalar\u0131, patronsuz \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131, inisiyatifler ve farkl\u0131 dayan\u0131\u015fmac\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmeler daha geni\u015f bir alternatif ekonomi alan\u0131n\u0131n par\u00e7alar\u0131 olarak de\u011ferlendirilir. Bu yap\u0131lar\u0131n i\u00e7inde toplumsal cinsiyet ili\u015fkilerinin nas\u0131l \u015fekillendi\u011fi, kad\u0131nlar\u0131n karar s\u00fcre\u00e7lerine ne \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve alternatif ekonomik \u00f6rg\u00fctlenmelerin toplumsal yeniden \u00fcretim alan\u0131ndaki e\u015fitsizlikleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcp d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremedi\u011fi sorgulan\u0131r. B\u00f6ylece kooperatif veya kolektif \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7iminin tek ba\u015f\u0131na demokratik ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ili\u015fkileri garanti etmedi\u011fi vurgulan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Derleme, <strong>dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin kuramsal tart\u0131\u015fmalar\u0131 ile T\u00fcrkiye\u2019deki somut \u00f6rg\u00fctlenme deneyimlerini bir araya getirir<\/strong>. Patriyarka ve dayan\u0131\u015fma ekonomileri, alternatif ekonomiler, m\u00fc\u015fterekle\u015fme ve g\u0131da gibi kavramsal tart\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131n kooperatiflerinin geli\u015fimi ve bu alandaki politikalar s\u0131n\u0131f ve toplumsal cinsiyet perspektiflerinden de\u011ferlendirilir. Kad\u0131n eme\u011finin g\u0131da \u00fcretimindeki konumu, bak\u0131m eme\u011finin e\u015fitsiz b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ve kad\u0131nlar\u0131n ekolojik \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerindeki \u00f6rg\u00fctlenmeleri gibi konular da farkl\u0131 saha ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00fczerinden ele al\u0131n\u0131r. B\u00f6ylece dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin olanaklar\u0131 yaln\u0131zca ekonomik ili\u015fkiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, emek, toplumsal yeniden \u00fcretim ve cinsiyet ili\u015fkilerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan da tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n kapsam\u0131 <strong>kooperatiflerden m\u00fc\u015ftereklere, ekolojik \u00fcretimden k\u0131rsal kalk\u0131nmaya ve kentsel kolektif \u00f6rg\u00fctlenmelere kadar uzan\u0131r<\/strong>. T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki ekolojik \u00fcretici kooperatifleri ve kolektifler, Kavar Havzas\u0131\u2019ndaki k\u0131rsal kalk\u0131nma deneyimi, \u0130stanbul\u2019daki kolektif bostanlar ve g\u0131da topluluklar\u0131 gibi \u00f6rnekler \u00fczerinden dayan\u0131\u015fmac\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmelerin farkl\u0131 mek\u00e2nsal ve toplumsal bi\u00e7imleri incelenir. Bu deneyimler, kad\u0131nlar\u0131n yaln\u0131zca mevcut ekonomik yap\u0131lara kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00fcretim, t\u00fcketim, bak\u0131m, g\u0131da ve m\u00fc\u015ftereklerin \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imlerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyellerini de g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Ya\u015fam\u0131 \u00d6rg\u00fctleyen Deneyimler<\/em>, <strong>dayan\u0131\u015fma ekonomilerinin \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici potansiyeli ile patriyarkal ve kapitalist ili\u015fkileri yeniden \u00fcretme riski aras\u0131ndaki gerilimi ele\u015ftirel bi\u00e7imde tart\u0131\u015f\u0131r<\/strong>. Kad\u0131n kooperatiflerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 kad\u0131nlar\u0131n kolektif \u00f6rg\u00fctlenmesi ve ekonomik g\u00fc\u00e7lenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni imk\u00e2nlar yarat\u0131rken, kad\u0131nlar\u0131n geleneksel olarak \u00fcstlendikleri \u00fcretim ve bak\u0131m faaliyetlerinin g\u00fcvencesiz ko\u015fullarda devam etmesi riskini de beraberinde getirebilir. Bu nedenle kitap, alternatif ekonomik \u00f6rg\u00fctlenmelerin yaln\u0131zca m\u00fclkiyet veya hukuki bi\u00e7imlerine de\u011fil, bu yap\u0131lar\u0131n i\u00e7indeki i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcne, karar s\u00fcre\u00e7lerine, toplumsal cinsiyet ili\u015fkilerine ve demokratik kat\u0131l\u0131m bi\u00e7imlerine bakmay\u0131 \u00f6nerir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu y\u00f6n\u00fcyle <em>Ya\u015fam\u0131 \u00d6rg\u00fctleyen Deneyimler<\/em>, <strong>dayan\u0131\u015fma ekonomileri, kooperatif\u00e7ilik ve kolektif \u00f6z\u00f6rg\u00fctlenme tart\u0131\u015fmalar\u0131na feminist ve toplumsal cinsiyet merkezli bir perspektif kazand\u0131ran \u00f6nemli bir ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131d\u0131r<\/strong>. \u0130\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kitab\u0131n ortaya koydu\u011fu temel soru \u00f6nemlidir: alternatif ve kolektif bir \u00f6rg\u00fctlenmenin ger\u00e7ekten \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici olabilmesi i\u00e7in yaln\u0131zca sermayenin veya geleneksel i\u015fletme yap\u0131s\u0131n\u0131n denetiminden \u00e7\u0131kmas\u0131 yeterli midir, yoksa \u00f6rg\u00fctlenmenin kendi i\u00e7indeki toplumsal cinsiyet temelli i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc, iktidar ili\u015fkileri ve karar mekanizmalar\u0131n\u0131n da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gerekir mi? Kitap bu soruyu kad\u0131n kooperatiflerinden m\u00fc\u015ftereklere, g\u0131da topluluklar\u0131ndan ekolojik kolektiflere uzanan farkl\u0131 deneyimler \u00fczerinden tart\u0131\u015farak, demokratik ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 ekonomik \u00f6rg\u00fctlenmenin toplumsal cinsiyet boyutunu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zlem Saadet I\u015f\u0131l ve Selma De\u011firmenci (der.), Ya\u015fam\u0131 \u00d6rg\u00fctleyen Deneyimler: Kad\u0131nlar Dayan\u0131\u015fma Ekonomilerini ve Kooperatifleri Tart\u0131\u015f\u0131yor, \u0130stanbul: NotaBene Yay\u0131nlar\u0131, 2020, 344 s.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1943,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[72,80,76],"tags":[],"class_list":["post-1805","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dayanisma-ekonomisi","category-kaynaklar","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1805"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1944,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1805\/revisions\/1944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1943"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}