{"id":1781,"date":"2026-09-14T16:34:56","date_gmt":"2026-09-14T16:34:56","guid":{"rendered":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=1781"},"modified":"2026-09-15T12:32:46","modified_gmt":"2026-09-15T12:32:46","slug":"kitap-sirketlerden-kooperatiflere-rekabetten-dayanismaya-tartismalar-deneyimler-uygar-dursun-yildirim-f-serkan-ongel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/iscidenetimi.net\/?p=1781","title":{"rendered":"\u015eirketlerden Kooperatiflere, Rekabetten Dayan\u0131\u015fmaya"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uygar Dursun Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve F. Serkan \u00d6ngel (der.), <em>\u015eirketlerden Kooperatiflere, Rekabetten Dayan\u0131\u015fmaya: Tart\u0131\u015fmalar, Deneyimler<\/em>, \u0130stanbul: NotaBene Yay\u0131nlar\u0131, 2021, 328 s. ISBN: 978-605-260-318-5.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uygar Dursun Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve F. Serkan \u00d6ngel taraf\u0131ndan derlenen <em>\u015eirketlerden Kooperatiflere, Rekabetten Dayan\u0131\u015fmaya<\/em>, <strong>kooperatifleri rekabet\u00e7i piyasa ili\u015fkilerine kar\u015f\u0131 dayan\u0131\u015fma, kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k ve kolektif \u00f6rg\u00fctlenme temelinde geli\u015fen alternatif ekonomik ve toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme bi\u00e7imleri olarak tart\u0131\u015fan disiplinleraras\u0131 bir derlemedir<\/strong>. 2019 tarihli <em>Krize Kar\u015f\u0131 Kooperatifler<\/em> \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yay\u0131mlanan kitap, T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada yeniden geli\u015fmekte olan kooperatif deneyimlerini ele al\u0131rken, kooperatiflerin kapitalist piyasa i\u00e7inde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 \u00e7eli\u015fkileri ve daha demokratik ekonomik ili\u015fkiler yaratma potansiyellerini birlikte de\u011ferlendirmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n temel tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan biri, <strong>kooperatiflerin kapitalist piyasa ili\u015fkileri i\u00e7erisinde var olurken bu ili\u015fkilerin \u00f6tesine ge\u00e7en dayan\u0131\u015fmac\u0131 ve demokratik pratikler geli\u015ftirip geli\u015ftiremeyece\u011fidir<\/strong>. Tarihsel deneyimlerin kooperatiflerin hem alternatif toplumsal ili\u015fkilerin kurulmas\u0131nda hem de mevcut sistemin yeniden \u00fcretilmesinde rol oynayabildi\u011fini g\u00f6sterdi\u011finden hareket eden \u00e7al\u0131\u015fma, kooperatifleri kendili\u011finden kapitalizm d\u0131\u015f\u0131 yap\u0131lar olarak de\u011ferlendirmez. Bunun yerine devlet, sermaye ve piyasa kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00f6zerklikleri, \u00fcyelerin karar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m\u0131, kolektif m\u00fclkiyet ve y\u00f6netim ili\u015fkileri ile kooperatiflerin i\u00e7inde geli\u015ftikleri tarihsel ve toplumsal ko\u015fullar \u00fczerinde durur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Derleme, <strong>g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kooperatif\u00e7ili\u011finin olduk\u00e7a farkl\u0131 alanlardaki deneyimlerini bir araya getirir<\/strong>. E\u011fitim ve sosyal kooperatiflerden enerji, tar\u0131m, konut ve finans kooperatiflerine; Mondragon deneyiminden Sovyetler Birli\u011fi\u2019ndeki tar\u0131m kooperatiflerine kadar uzanan \u00e7al\u0131\u015fmalar, kooperatiflerin farkl\u0131 ekonomik ve siyasal ko\u015fullarda \u00fcstlenebildikleri rolleri kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya imk\u00e2n verir. Yenilenebilir enerji kooperatifleri, sosyal kooperatif\u00e7ilik ve \u00fcretici kooperatifleri gibi g\u00fcncel \u00f6rnekler \u00fczerinden de ekolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve yeni kamusall\u0131k bi\u00e7imleri ile kooperatif\u00e7ilik aras\u0131ndaki ili\u015fkiler tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kitab\u0131n i\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netim a\u00e7\u0131s\u0131ndan en dikkat \u00e7ekici b\u00f6l\u00fcmlerinden biri <strong>i\u015f\u00e7i kooperatiflerinin piyasa ili\u015fkileri i\u00e7indeki potansiyellerini ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131<\/strong> ele al\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin bir i\u015fyerini b\u00fct\u00fcn\u00fcyle y\u00f6netip y\u00f6netemeyecekleri; \u00fcretim, sat\u0131\u015f ve pazarlama gibi s\u00fcre\u00e7leri kolektif olarak \u00f6rg\u00fctleyip \u00f6rg\u00fctleyemeyecekleri sorular\u0131ndan hareketle i\u015f\u00e7i kooperatifleri end\u00fcstriyel demokrasi, ekonomik demokrasi ve \u00f6zerklik tart\u0131\u015fmalar\u0131yla ili\u015fkilendirilir. Tarihsel ve g\u00fcncel farkl\u0131 deneyimler \u00fczerinden i\u015f\u00e7i kooperatiflerinin yaln\u0131zca alternatif bir i\u015fletme bi\u00e7imi de\u011fil, \u00fcretim \u00fczerindeki karar ve denetim ili\u015fkilerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme potansiyeli ta\u015f\u0131yan \u00f6rg\u00fctlenmeler oldu\u011fu; ancak piyasa bask\u0131lar\u0131 ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 toplumsal ko\u015fullar nedeniyle \u00f6nemli \u00e7eli\u015fkilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 g\u00f6sterilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Derlemenin g\u00fcncel \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7imleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir ba\u015fka y\u00f6n\u00fc, <strong>bili\u015fim ve platform ekonomisindeki kooperatif alternatiflerine yer vermesidir<\/strong>. Ahmet Gire\u2019nin Albatros Bili\u015fim Kooperatifi Giri\u015fimi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, bili\u015fim sekt\u00f6r\u00fcndeki rekabet, performans bask\u0131s\u0131, g\u00fcvencesizlik ve uzun \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri kar\u015f\u0131s\u0131nda bili\u015fim emek\u00e7ilerinin kolektif \u00f6rg\u00fctlenme ve kendi \u00fcretimleri \u00fczerinde s\u00f6z sahibi olma aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ele al\u0131r. Platform kooperatifleri \u00fczerine b\u00f6l\u00fcm ise dijital platform \u015firketlerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 e\u015fitsizliklere kar\u015f\u0131 ortak m\u00fclkiyet, demokratik y\u00f6netim, a\u00e7\u0131k kaynak, \u015feffafl\u0131k ve kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k temelinde alternatif platformlar\u0131n olanaklar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131r; blokzinciri gibi teknolojilerin bu t\u00fcr \u00f6rg\u00fctlenmelerde nas\u0131l kullan\u0131labilece\u011fini de\u011ferlendirir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u015eirketlerden Kooperatiflere, Rekabetten Dayan\u0131\u015fmaya<\/em>, <strong>kooperatifleri yaln\u0131zca alternatif bir m\u00fclkiyet veya i\u015fletme modeli olarak de\u011fil, \u00fcretim ve toplumsal ihtiya\u00e7lar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinde rekabet yerine dayan\u0131\u015fmay\u0131, hiyerar\u015fi yerine kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sermaye denetimi yerine kolektif karar s\u00fcre\u00e7lerini geli\u015ftirme aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ele alan \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r<\/strong>. \u00d6zellikle i\u015f\u00e7i kooperatifleri, Albatros deneyimi ve platform kooperatifleri \u00fczerine b\u00f6l\u00fcmleri, kitab\u0131 i\u015f\u00e7i denetimi ve \u00f6zy\u00f6netimin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fma ili\u015fkileri ve dijital ekonomi ko\u015fullar\u0131nda nas\u0131l yeniden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferli k\u0131lar. Ayn\u0131 zamanda kooperatiflerin piyasa ve kapitalist ili\u015fkiler i\u00e7indeki s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemesi, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kooperatif\u00e7ili\u011fin olanaklar\u0131n\u0131 ve \u00e7eli\u015fkilerini birlikte de\u011ferlendiren kapsaml\u0131 bir ba\u015fvuru kayna\u011f\u0131 haline getirir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uygar Dursun Y\u0131ld\u0131r\u0131m ve F. Serkan \u00d6ngel (der.), \u015eirketlerden Kooperatiflere, Rekabetten Dayan\u0131\u015fmaya: Tart\u0131\u015fmalar, Deneyimler, \u0130stanbul: NotaBene Yay\u0131nlar\u0131, 2021, 328 s.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1938,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"disabled","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[72,80,76],"tags":[],"class_list":["post-1781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dayanisma-ekonomisi","category-kaynaklar","category-turkiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1781"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1781\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1940,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1781\/revisions\/1940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1938"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iscidenetimi.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}